آیا تاکنون برایتان پیشآمده که فرشتان را بشویید و بعد ببینید که قسمتی از فرش یا ریشه آن زرد شده است؟ در واقع عوامل متعددی باعث میشوند که فرش پس از شستوشو در خانه یا حتی در قالیشوییها زرد شود. مهمترین دلیل زرد شدن فرش، باقیماندن مواد شوینده در تار و پود فرش است. زمانی که آبکشی کامل انجام نشود، آب کثیف در بافت فرش باقی میماند، تبخیر میشود و در نتیجه کثیفیها روی سطح فرش باقی میمانند.
در این مطلب قصد داریم درباره این موضوع صحبت کنیم که اگر فرش زرد شد، چه کاری انجام دهیم که لکه زرد فرش بعد از شستشو از بین برود و اینکه اصلاً برای جلوگیری از زردی فرش چه کاری باید انجام دهیم؟
دلایل اصلی زردشدگی فرش پس از شستشو
همانطور که قبلاً گفتیم، زرد شدن فرش پس از شستشو دلایل زیادی دارد که در این بخش درباره مهمترین آنها صحبت خواهیم کرد:
استفاده از آب گرم یا داغ
دمای بالای آب یا هوای خشککن (در قالیشوییها) منجر به تغییر رنگ یا زرد شدن بافت فرش میشود.
خشککردن دیرهنگام و ماندن رطوبت در تار و پود
یکی از مهمترین علل زرد شدن فرش، باقی ماندن رطوبت در الیاف آن است. در روشهای سنتی که فرشها در فضای باز پهن میشوند، زمان خشک شدن ممکن است به چند روز برسد. این رطوبت زیاد، علاوه بر اینکه موجب زرد شدن فرش میشود، منجر به ایجاد کپک یا بوی نم هم خواهد شد.
استفاده از شویندههای قوی و نامناسب
عدم تنظیم غلظت شویندهها یا استفاده از مواد شیمیایی ناسازگار با نوع فرش (بهویژه فرشهای دستباف) نیز یکی دیگر از دلایل تغییر رنگ و ایجاد لکههای زرد روی فرش است.
باقیماندن مواد قلیایی در الیاف
اگر عملیات آبکشی فرش پس از شستشو بهدرستی انجام نشود، مواد شوینده در بافت فرش باقی میماند و منجر به زرد شدن قسمتهایی از فرش میشود؛ بنابراین بهتر است از خدمات قالیشویی آوای فرش یا هر قالیشویی معتبر دیگر استفاده کنید تا با این مشکل روبرو نشوید.
زردی در ریشه فرش چرا شدیدتر است؟
اگر دقت کرده باشید، معمولاً ریشههای فرش زرد میشوند؛ اما چرا؟! در این قسمت دلایل این موضوع را بررسی خواهیم کرد:
الیاف پنبه و رفتار آن در برابر رطوبت
جنس الیاف ریشه بیشتر فرشها از جنس پنبه است که جذب رطوبت بسیار بالایی دارد و در صورت باقیماندن آب در آن، بهسرعت دچار تغییر رنگ میشود
رسوب املاح آب
املاح موجود در آب (مثل آهن یا کلسیم) در الیاف ریشه رسوب کرده و بهمرور باعث ایجاد لکههای زرد میشوند. تنها راه جلوگیری از این مسئله، خشککردن سریع فرش با تجهیزات صنعتی است.
شستشوی خانگی و دلایل تشدیدکننده
معمولاً وقتی فرش در خانه شسته میشود چون امکان آبکشی کامل و خشک کردن سریع وجود ندارد؛ مواد قلیایی، رطوبت و آلودگی در ریشه فرش باقی میمانند و همین باعث زرد شدن آن میشود.
روشهای پیشگیری از زرد شدن فرش پس از شستشو
برای جلوگیری از زردی فرش و زردی ریشه فرش، کافی است به نکات ساده اما مهم زیر توجه کنید:
- ابتدا باید فرش را گردگیری کنید، این کار باعث میشود بخشی از آلودگی از روی فرش حذف شود.
- برای شستشو بهتر است از آب ولرم (حدود ۳۰–۴۰ درجه سانتیگراد) استفاده کنید. به هیچ وجه نباید از آب داغ استفاده کنید، چون حرارت زیاد به الیاف و رنگ فرش آسیب میزند.
- به جای پودر ماشین لباسشویی یا صابونهای صنعتی قوی که pH بالایی دارند، بهتر است از شامپو فرش یا پودر دستی ملایم و خنثی استفاده کنید.
- از مواد شوینده حاوی فلورسنت یا سفیدکننده استفاده نکنید، زیرا این ترکیبات علاوه بر آسیبرساندن به بافت و رنگ فرش در بلندمدت باعث زردی فرش میشوند.
- پس از شستشو باید فرش را در چند مرحله آبکشی کنید تا تمامی زرد آب و کف از فرش خارج شود. بهتر است فرش روی سطح شیبدار (سیمانی یا سرامیکی) آبکشی کنید تا آب اضافه راحتتر خارج شود. در نهایت هم آب اضافه را با طی فرش خارج کنید.
- زمان خشک شدن فرش هم به هیچ وجه فرش را آویزان نکنید، چون آب اضافه در ریشهها باقی میماند و موجب زردی ریشهها میشود. بهترین راه این است که را فرش در یک فضای سرپوشیده که هوا جریان دارد، قرار دهید تا خشک شود.
- فرش را به هیچ وجه زیر نور خورشید قرار ندهید، چون نور شدید خورشید خود یکی از دلایل زردی و تغییر رنگ فرش بهحساب میآید.
اگر فضا یا زمان کافی برای شست و شوی فرشهایتان ندارید، بهتر است که از خدمات شستشوی تخصصی فرش دستباف و ماشینی استفاده کنید تا خیالتان از بابت زرد نشدن فرش هم راحت باشد.
راهکارهای رفع زردی فرش (بدون آسیبزدن به الیاف)
اگر با وجود رعایت نکات بالا، باز هم با چالش لکه زرد فرش بعد از شستشو مواجه شدید، میتوانید از راهکارهای زیر استفاده کنید:
- شامپو فرش مناسب: یک شامپو فرش استاندارد با pH پایین و بدون رنگدانه فلورسنت انتخاب کنید و آن را با آب ولرم (حدود ۳۰–۴۰ درجه) مخلوط کنید. یک پارچه یا دستمال نخی سفید بردارید، آن را آغشته به محلول کنید و روی لکههای زرد بکشید.
- محلول سرکه و نمک: ۲ قاشق نمک و ۲ قاشق سرکه را در ۱.۵ لیتر آب حل کنید، یک دستمال تمیز سفید را به این محلول آغشته کنید و روی نواحی زرد بکشید.
- جوش شیرین: یکی دیگر از راهکارهای موثر، استفاده از ترکیب سرکه و جوششیرین است. ۲ قاشق جوش شیرین و ۲ قاشق سرکه سفید را در نیم لیتر آب حل کنید. یک دستمال تمیز را به این محلول آغشته کنید و روی قسمتهای زرد بکشید. بعد از اینکه فرش خشک روی همان قسمت را جارو بکشید.
هشدار: به هیچ وجه برای از بین بردن زردی فرش از سفیدکنندههای شیمیایی قوی، مواد حاوی کلر یا اسیدهای قوی استفاده نکنید، زیرا این ترکیبات باعث خوردگی رنگدانههای الیاف فرش میشوند.
خدمات تخصصی آوای فرش برای رفع و جلوگیری از زردی
اگر قسمتهای زیادی از فرش زرد شده یا اینکه با راهکارهای خانگی نتوانستید لکههای زرد را تمیز کنید، نگران نباشید کافی است با نزدیکترین قالیشویی معتبر به محل زندگیتان مثل آوای فرش تماس بگیرید. در قالیشوییهای معتبر از تجهیزات تماماتوماتیک و دستگاههای پیشرفته برای شستشو و خشککردن فرش استفاده میشود. با توجه به اینکه. در این مراکز پس از شستشو، فرش داخل دیگهای بزرگ چرخشی (سانتریفیوژ) قرار میگیرد که با سرعت بالا، تمام آب و مواد شوینده را از بافت فرش خارج میکند. بهاینترتیب فرش کاملاً خشک میشود و زرد هم نمیشود.
جمعبندی
زردشدگی فرش پس از شستشو معمولاً ناشی از باقی ماندن مواد شوینده و آلودگی، استفاده از شوینده نامناسب، استفاده از آب بسیار داغ، خشککردن نادرست و قرار گرفتن فرش در معرض نور خورشید است؛ بنابراین برای پیشگیری از زرد شدن فرش باید آبکشی را کامل و با آب ولرم انجام دهید و از مواد شوینده ملایم با pH خنثی استفاده کنید.
با این حال اگر به هر دلیل روی فرش لکه زرد مشاهده کردید، کافی است با یکی از روشهایی که در این مطلب معرفی کردیم، لکه را پاک کنید. اگر لکه پاک نشد، میتوانید با قالیشویی آوای فرش تماس بگیرید و مشاوره رایگان دریافت کنید. برای اطلاع از تعرفه خدمات قالیشویی هم میتوانید به صفحه قیمت قالیشویی مراجعه کنید.
سؤالات متداول
چرا ریشه فرش بیشتر از سایر قسمتها زرد میشود؟
چون الیاف ریشه معمولاً از پنبه هستند و پنبه رطوبت را بیشتر جذب میکند، در نتیجه در برابر کپک و املاح حساستر است.
آیا زردشدگی به خاطر نور آفتاب است یا شستشوی اشتباه؟
هر دو عامل مؤثرند؛ شستشوی غیراصولی باعث باقیماندن مواد شیمیایی میشود و نور آفتاب آنها را فعال کرده و موجب زردی میشود.
آیا زردی فرش قابل ترمیم است؟
بله، با استفاده از محلولهای تخصصی و فرآیندهای کارگاهی قابل رفع است، بهویژه اگر زردی سطحی باشد.
بهترین روش جلوگیری از زرد شدن فرش در خانه چیست؟
شستشو با آب سرد، آبکشی کامل، خشککردن سریع با جریان هوا و عدم قرار دادن فرش در معرض نور مستقیم آفتاب.
آیا زردی بعد از شستشو نشانه آسیب همیشگی است؟
نه لزوماً؛ در بسیاری موارد قابل ترمیم است، بهشرط آنکه بهموقع و اصولی رفع شود.